Alles van Voorthuizen
Bekijk de agenda

Barneveld

Barneveld

Historie
Barneveld bestaat als kerkdorp sinds 1333, alhoewel de leeftijd van Barneveld op meer dan 800 jaar wordt geschat. Deze schatting is gebaseerd op een tekst uit 1174 waarin een Wolfram van Barneveld wordt genoemd. De plaats vervult een marktfunctie in de Gelderse Vallei, maar is nooit tot stad verheven. In de 17e en 18e eeuw was Barneveld een belangrijk knooppunt in het netwerk van Hessenwegen. De naam Barneveld is mogelijk een oude naam of een verbastering van de naam Bronveld. Een andere mogelijke herkomst van de naam is Barnsteenveld. Nog een mogelijke verklaring: het woord "barnen" betekende "branden". Eertijds werd (bouw)land vaak ontgonnen door een stuk bos af te branden. Barneveld ligt in/nabij het vroegere Nederwoud. De naam geeft het aan: een bosgebied. In die regio komen nog veel veldnamen voor met "brand", wat ontginning door afbranden aanduidt. Barneveld zou dus ook ontstaan kunnen zijn op een door afbranden (barnen) ontstaan veld.

Barneveld heeft ook bekendheid verworven door het relaas van de Kabeljauwse ruiteraanvoerder Jan van Schaffelaar, die hier op 16 juli 1482 van de door Hoeken belegerde toren sprong. Op het Torenplein staat sinds 1903 een standbeeld van hem. Huize De Schaffelaar en het aangrenzende Schaffelaarse bos, ten oosten van het dorp, zijn naar hem vernoemd. Sinds juni 2009 is ook het theater (Schaffelaartheater) in Barneveld vernoemd naar Jan van Schaffelaar.

 

Na de Reformatie verdreven de protestant geworden Barnevelders de laatste katholieke priester uit hun dorp, en hij vestigde zich toen in Achterveld, net over grens van de provincie Utrecht, waardoor dit dorp een katholieke enclave in een verder protestantse regio (Amersfoort en de Veluwe) werd. Vanuit Achterveld kon de priester lopend nog zijn parochianen in Barneveld bereiken.

 

Ligging
Barneveld, Nedersaksisch: Barreveld of Bareveld, is een dorp in de Nederlandse provincie Gelderland en tevens hoofdplaats van de gelijknamige gemeente Barneveld, in het midden van Nederland. Het dorp telde in juni 2010 30.027 inwoners[1], die Barnevelders[2] worden genoemd. Door het zuiden van Barneveld stroomt de Barneveldse Beek.

Het dorp Barneveld bevat 18 wijken en 9 buurten. De wijken van Barneveld zijn: Centrum, De Koot, Vogelbuurt, Bloemenbuurt, De Lors, Staatsliedenwijk, De Valk, Vliegersveld, Rootselaar-Oost, Rootselaar-West, Oldenbarneveld, De Vaarst (ook wel Barneveld-Noord), Norschoten, De Brielaerd, De Burgt, Veller, Harselaar-Oost, Harselaar-West en Harselaar-West-West.
De buurten zijn: De Tuinen, Beekakkers, Eilanden West, De Burgthoven, De Lanen West, De Lanen Oost, De Woudse Erven, Eilanden Oost en De Nederwoudse Brinken.

Recreatie
De Oud Veluwse Markt (OVM) wordt jaarlijks op zes achtereenvolgende donderdagen in juli en augustus gehouden. In augustus wordt Ballonfiësta Barneveld georganiseerd, waarbij o.a. 'special-shapes' te bewonderen zijn. In Barneveld zijn twee musea gevestigd; Museum Nairac, waar de vaste expositie bestaat uit vroeg-middeleeuwse archeologische vondsten en het Pluimveemuseum, waar de pluimvee-industrie centraal staat. Staatssecretaris Van Bijsterveldt heeft op 13 juni 2009 het Schaffelaartheater gelegen aan de Churchillstraat te Barneveld officieel geopend. Het Schaffelaartheater is de nieuwe huisvesting van de muziekschool van Barneveld en het muziekgezelschap De Harmonie, en tevens het onderdak voor een nieuw theater in Barneveld.